1. Bestuur en organisatie

1.3 Openbare orde en veiligheid

In de Programmabegroting 2022 vindt u een toelichting op onderstaande doelstellingen.

Veiligheid
In 2022 hebben wij uitvoering gegeven aan de activiteiten die voortvloeien uit het Integraal VeiligheidsPlan IVP 2019-2022 en Uitvoeringsplan 2021-2022. Opgemerkt moet worden dat er een taakverschuiving heeft plaatsgevonden in de uitvoering als gevolg van de vluchtelingenstroom uit Oekraïne en de daaruit voortvloeiende opvang in onze gemeente. Met name op het gebied van ondermijning hebben we hierdoor minder stappen kunnen zetten dan we hadden gepland.

De inwonerspeiling 'veiligheidsbeleving' is in Q3/Q4 2022 uitgevoerd. De resultaten hiervan worden meegenomen als input voor het te actualiseren IVP in 2023.

We hebben in 2022 stappen gezet om te komen tot een integraal veiligheidsplan De Fryske Marren. Om te komen tot een nog betere verbinding tussen veiligheid en zorg, wordt in het nieuwe veiligheidsplan een nadrukkelijk accent gelegd op de verbinding tussen zorg en veiligheid.  Dit resulteert in een samenwerking tussen het zorgdomein en het veiligheidsdomein. De inventarisatiefase is in 2022 grotendeels afgerond.

Uitvoeringsprogramma veiligheid 2023-2024
Het uitvoeringsprogramma vloeit voort uit het veiligheidsbeleid. Het integraal veiligheidsplan wordt in 2023 vastgesteld. Aansluitend wordt het uitvoeringsprogramma opgesteld.

Veilige evenementen
In de loop van 2022 konden de evenementen weer als vanouds worden georganiseerd, zonder restricties ten aanzien van corona. Vanuit de samenwerkingspartners (organisator, gemeente, politie, beveiliging) wordt voorafgaand aan en tijdens het evenement ingezet op een veilig verloop. Het evenementenseizoen is zonder bijzonderheden ten aanzien van veiligheid of overlast verlopen.

Ondermijnende criminaliteit
In 2022 hebben de gemeenten in Friesland de Friese norm vastgesteld, waarin is vastgelegd welke gezamenlijke ambities de gemeenten binnen twee jaar willen realiseren. Een deel van deze ambities is in 2022 gerealiseerd, zo hebben wij ons aangemeld bij Meld Misdaad Anoniem. Hiermee ontvangen wij meldingen of signalen over criminaliteit in onze gemeente. Verder hebben wij een werkproces 'Bibob ten aanzien van vergunningen' uitgewerkt.
Verder zien wij ondermijnende criminaliteit, met name op gebied van drugsproductie in onze gemeente. In 2022  is er één hennepkwekerij en één drugslaboratorium aangetroffen.  

Opvang vluchtelingen Oekraïne  
De oorlog in Oekraïne is nu ruim één jaar oud en er is nog geen zicht op een vreedzaam eind. In Nederland hebben bijna 90.000 Oekraïense ontheemden tijdelijke huisvesting gevonden. In de gemeente De Fryske Marren hebben bijna 300 van hen een nieuw verblijf gevonden, waarvan meer dan de helft in één van de drie gemeentelijke opvanglocaties.  
In mei 2022 opende de derde opvanglocatie haar deuren en waren de crisisorganisatie en voorzieningen voor de ontheemden rond.  Het team van locatiebeheerders is ingewerkt en de bewoners van de opvanglocaties wennen aan de nieuwe situatie. Vanuit de rijksoverheid zijn verschillende regelingen in het leven geroepen om te voorzien in de belangrijkste behoeften.  

Informatieveiligheid en cybercriminaliteit
In 2022 is het aantal cyberaanvallen op Nederlandse gemeenten sterk toegenomen. De cyberdreigingen komen op de gemeenten af in een tijd waarin ze voor steeds meer taken verantwoordelijk zijn en dus ook steeds meer data in hun beheer hebben. In 2022 zijn er twee keer zo veel risicovolle, zwakke plekken in de software van gemeenten opgespoord en verholpen ten opzichte van 2021.

Als organisatie gaan we steeds meer plaats- en tijdonafhankelijk werken d.m.v. technologieën zoals samenwerkomgevingen en hybride vergaderen. Steeds meer processen verlopen bovendien digitaal en koppelen wij met verschillende ketenpartners en overheidsinstanties. Hierdoor nemen de risico’s en dreigingen steeds meer toe en ontstaat er een grotere afhankelijkheid van digitale processen en systemen.

Burgers en bedrijven moeten er op kunnen vertrouwen dat de gemeente zorgvuldig en controleerbaar met informatie omgaat en deze goed beveiligt. Daarom worden alle overheidsorganisaties gehouden aan de Baseline Informatieveiligheid Overheid (BIO). Op basis van verschillende testen, analyses en onderzoeken stellen wij ons informatiebeveiligingsbeleid en het bijhorende actieplan vast.

Audits en stijging in lasten
Gemeenten verantwoorden zich over informatiebeveiliging en kwaliteit middels het ENSIA proces. Dat staat voor Eenduidige Normatiek Single Information Audit. De focus van ENSIA ligt op verantwoording richting de gemeenteraad. Parallel hieraan leggen gemeenten verantwoording af aan de rijksoverheid waar het gaat om het gebruik van landelijke voorzieningen.

De formele ENSIA verantwoording over 2021 is succesvol afgerond en het nieuwe verantwoordingsproces over 2022 ligt op schema.

Algemeen Plaatselijke Verordeningen (APV)
Eind 2021 hebben we de APV geactualiseerd waarbij we de laatste ontwikkelingen op het gebied van lachgas en vooral ondermijning hebben meegenomen. Het is nu wachten op invoering van de Omgevingswet en daarmee ook de Verordening Fysieke Leefomgeving, voordat wij opnieuw met de APV aan de slag gaan. En dan met het oog op het procedureel overdragen van de betreffende artikelen die daarvoor in aanmerking gaan komen. Op dit moment gaat het Rijk uit van 1 januari 2024 als invoeringsdatum van de Omgevingswet.

Wij blijven het komende jaar de gevolgen van de Omgevingswet, de Alcoholwet en de Wet regulering prostitutie op de voet volgen en nemen deze in de APV op wanneer dat nodig is. Dit blijven wij samen met onze veiligheidspartners monitoren. Ten opzichte van de najaarsrapportage zijn hierin geen wijzigingen en ontwikkelingen te melden, behalve dat lachgas inmiddels in de Opiumwet is opgenomen, maar dit heeft geen gevolgen die in de APV vertaald moeten worden.      

De provincie is uitvoerende instantie als het gaat om de regels rondom natuurwetgeving in relatie tot evenementen. Deze taak ligt er al jaren, maar daar is recent meer aandacht voor gekomen. Inmiddels is de provincie samen met gemeenten een informatiecampagne begonnen om bewustzijn over dit onderwerp te vergroten. Vanaf 1 juli 2023 zullen evenementen hieraan getoetst worden, als dit van toepassing is. Onze vergunningverleners zullen waarschijnlijk een min of meer informerende/faciliterende rol tussen organisatoren en provincie krijgen.