2. Ruimte

2.2 Openbare ruimte

In de Programmabegroting 2022 vindt u een toelichting op onderstaande doelstellingen.

Beleidsplan wegbeheer 2020-2024
Op basis van de actuele kerngegevens is in 2022 het beleidsplan wegbeheer herijkt en vastgesteld. Onderdeel van deze herijking was het actualiseren van de meerjarige onderhoudsprognose. Deze prognose dient als onderbouwing van de voorziening groot onderhoud wegen. We hebben een start gemaakt met de actualisatie van de kerngegevens straatmeubilair, belijning en bebording.

Onderhoud en rehabilitatie wegen
De voorbereiding en uitvoering van de integrale rehabilitatieprojecten loopt op schema. Het betreft de Industrieweg en Kerkstraat te Sint Nicolaasga en het fietspad tussen Nijehaske en Haskerhorne. De Doraweg te Lemmer is in 2022 niet doorgegaan in verband met aanleg kabels en leidingen door nutspartijen. Deze weg gaan we nu in 2023 in uitvoering brengen. De tweede helft 2023 starten we met de voorbereiding van de projecten Otterweg te Bantega, Wiidswal en Badweg te Oudehaske en het parkeerterrein e.o. CVVO te Lemmer. De uitvoering van het laatste project is gepland aansluitend op de nieuwbouw van het Zuyderzee Lyceum Lemmer. Vanuit verkeersveiligheid voeren we op meerdere locaties bermversteviging toe en pakken we twee recreatieve fietspaden aan. Alle projecten beschouwen we integraal op koppelkansen met klimaatadaptatie, rioleringswerkzaamheden en regulier grootonderhoud.

Het planmatig onderhoud is conform jaarplan wegen uitgevoerd. De rehabilitaties Vogelzangweg en Echterdijk zijn afgerond en het fietspad Haskerfjildwei te Joure is voorzien van een nieuwe betonverharding.

Effecten beleid op biodiversiteit zichtbaar
In 2022 zien we de effecten van het bermenbeleid en het onderhoudsbeleid stedelijk water. Binnen de gemeente zorgen wij door middel van ons meerjarig bermbeleid ervoor dat de bermen verschralen waardoor er meer biodiversiteit ontstaat. In de bebouwde kom zorgt het toepassen van vaste planten voor meer geur en kleur en voor meer mogelijkheden voor biodiversiteit.

Bestrijding plagen en eikenprocessierups
De aanpak van de Reuzenbereklauw heeft effect. De bestrijding van de Japanse duizendknoop helaas niet. Daarom hebben we  voor deze soort een andere methode gekozen. We hebben stukken afgegraven en ook bestrijden we door middel van heet water. In de strijd tegen de eikenprocessierups hebben wij als pilot natuurlijke bestrijdingsmethoden ingezet. En dat had effect: de inzet van en met nematoden zorgde ervoor dat het aantal rupsen in het gebied van de pilot daalde met meer dan 90%. Ook hebben we meer vogelhuisjes opgehangen zodat er meer natuurlijke vijanden komen. Bij het planten van bomen kiezen we ervoor verschillende soorten door elkaar te planten, waardoor er minder kans op ziekten is. Hiermee kunnen we bijvoorbeeld voorkomen dat er in één klap een hele laan bomen verdwijnt.

Groenvisie
In 2021 zijn we gestart een inwonersenquête gehouden en hebben we vier avonden georganiseerd om input op te halen. Hierna is een startnotitie geschreven, die door de raad is goedgekeurd. Aan de hand van de uitgangspunten uit deze notitie stellen we nu de Groenvisie op. Deze leggen we in het eerste half jaar van 2023 aan de raad voor.

BOSS
In 2022 hebben we gewerkt aan een visie op buiten bewegen, ontmoeten, spelen en sporten (BOSS). Aanleiding hiervoor was het vernieuwen van het speelruimtebeleid. We vonden namelijk dat alleen spelen de lading niet meer dekt. We willen zowel binnen gemeente als daarbuiten in gesprek over hoe dit spelen 2.0 er dan uit kan zien.  In onze visie op BOSS  wordt vastgelegd  wat dit onze inwoners kan brengen en waarom het belangrijk is dit buiten zijn breed te definiëren. In april van dit jaar informeren we de raad en halen we eventuele input op.

Meerjarenprogramma kunstwerken 2022-2030
Op basis van actuele kerngegevens, nadere inspecties en onderzoeken is in 2022 een geactualiseerde meerjarige onderhoud -en vervanging prognose vastgesteld. Deze prognose dient als onderbouwing van de voorziening groot onderhoud kunstwerken en geeft een beeld van de vervangingsopgave voor de komende jaren. Deze vervangingsopgave gaan we in 2023 verder uit detailleren en prioriteren.  

Onderhoud en vervanging kunstwerken en oeververbindingen
We hebben een groot aantal houten fiets- en voetgangersbruggen vervangen door duurzame varianten. De Lemstersluis heeft een opknapbeurt gehad en ook is er groot onderhoud uitgevoerd aan de pont Langweer. De werkzaamheden aan de Flevobrug te Lemmer zijn vertraagd in verband met leveringsproblemen van elektrotechnische onderdelen. De voorbereidende werkzaamheden voor vervanging van kunstwerken is verlopen volgens planning. Het ontwerp van de brug Terkaple leggen we medio februari voor aan de omwonenden. De brug Wyldehoarne / Oer de Feart is klaar voor aanbesteding. We zijn gestart met de voorbereidende werkzaamheden voor de bruggen Wildehornstersingel te Haskerhorne, Witte Brêge te Rijs, Kampbrug te Oudemirdum en Oude Zandsloot te Terherne. Voor de houten fiets- en voetgangersbrug Tjongerpad te Delfstrahuizen zijn we een pilot ‘Circulair inkopen en aanbesteden’ gestart.

Openbare verlichting
Het geplande omvormen van geselecteerde oude verlichting naar LED is conform de planning gerealiseerd. Inmiddels is 48% van onze verlichting in LED uitgevoerd. Hiermee zitten we 2% onder het provinciale gemiddelde. In 2023 gaan we verder om het percentage LED te vergroten.

Vaarwegen en baggeren
In het afgelopen jaar hebben wij werkzaamheden voorbereid en uitgevoerd op basis van de meerjarenplannen baggeren en oeverconstructies vaarwegen voor de periode 2019 tot en met 2022.
In 2022 hebben we de vaarwegen in het plan Havendiken gebaggerd, de Súdbroekstervaart en de haven Oosterzee. Wat betreft oeverconstructies vaarwegen hebben we In 2022 in Terherne aan de Zandsloot, in Elahuizen aan de Joop Schweitzerstjitte in Lemmer bij de Rengersbrug oeverconstructies vervangen.

Riolering en stedelijk water
Het in 2019 vastgestelde vGRP voor de periode 2020 tot en met 2024 vormde ook in 2021 onze leidraad. Het vGRP omschrijft het beleid voor zorgplichten stedelijk waterafval, afvloeiend hemelwater en grondwater. De thema’s duurzaamheid, klimaatadaptatie en de bijdrage aan een gezonde en aantrekkelijke leefomgeving hebben in dit vGRP een grotere rol gekregen.

Onder de noemer groot onderhoud hebben we vrijvervalriolering vervangen, vrijvervalriolering gerelined, grote reparaties uitgevoerd, persleidingen vervangen en gemalen vervangen.

Grondstoffenbeleidsplan
Onze doelstelling om minder grondstoffen te verbranden is vastgesteld in het Grondstoffenbeleidsplan 2022-2025. Wij hebben een afvalcampagne gevoerd en we hebben de dienstverlening op de milieu-terreinen verruimd. Dit heeft effect. Er is 5,8% minder aanbod van afval in de grijze container en een forse vermindering  van 21,3%  grof afval op milieu-terreinen. Hier zien we ook een toename van kwalitatief goed herbruikbare grondstoffen. Vooral het aanbod van hout is sterk toegenomen.  De reductie van brandbaar afval bedraagt ca. 16 kg per inwoner.   
Voor appartementengebouwen hebben we een aparte gft-inzameling gerealiseerd.

We hebben het afgelopen jaar veel bereikt met het werken aan de diverse ruimtelijke projecten. Het gaat om lopende projecten, maar ook om projecten die in 2022 zijn afgerond.

Afgeronde projecten

• In Lemmer is de nieuwbouw aan de Markt opgeleverd en de appartementen zijn bewoond.
• De herinrichting van het zuidelijk deel van de Straatweg is na een vertraging vanwege de aanwezige roeken afgerond.
• Het kunstwerk Skip mei lading heeft een nieuwe plek gekregen bij het Roazebosk.
• De herinrichting van de Middenweg en Bandsloot in Bantega is afgerond.
• De nieuwbouw van de Albert Heijn te Lemmer met parkeergalarage is afgerond.

lopende projecten.

• In november 2022 is het definitief ontwerp voor de herinrichting Zuiderzeestraat fase 2 vastgesteld.  We streven er naar de herinrichting voor de bouwvak 2023 uit te voeren.

• De brug in de wijk Wyldehoarne in Joure is verder voorbereid en aanbesteed.

• Voor het woningbouwproject Wyldehoarne IV 1e fase is het ontwerp-bestemmingsplan  in procedure gegaan.
• Bij Broek zuid is resterende grond aangekocht en is de verdere voorbereiding van de 2e fase gestart .
• In Oudemirdum is samen met belanghebbenden overeenstemming bereikt over het CPOplan.
• De bestemmingsplanprocedure voor twee vrijstaande woningen, vier half-vrijstaande woningen, vijf rijtjeswoningen en acht appartementen in Oudehaske is gestart.
• Voor het project Polle is de sloop bijna voltooid. De planologische trajecten lopen.
• Langweer Stevenshoek is al volop in aanbouw.
• De herinrichting van de Haulsterweg in Haskerhorne is dit jaar gestart na een intensief participatietraject.
• De bouw van het appartementencomplex aan de Dubbelstraat in Balk loopt goed.
• Voor het plan Joure - Park Sevenwolden werken we aan de voorbereiding van het nieuwe bestemmingsplan . Hier worden circa 55 nieuwe woningen beoogd. 30 tot 35 woningen kunnen door Collectief Opdrachtgeverschap (CPO) gerealiseerd worden.
• Aan de Scharcamp en De Finne in Joure wil Accolade 46 woningen realiseren ter vervanging van de bestaande 40 woningen. Om het voornemen planologisch en juridisch mogelijk te maken, is een nieuw bestemmingsplan in voorbereiding.

Niet alle projecten verlopen volgens planning.
De vertraging op de planning staat in relatie tot de interne afstemming van de processen en de besteding van de hoeveelheid tijd aan het traject van participatie. Bij nieuwe plannen houden we daarom in de kredietaanvraag en planning rekening met een langere doorlooptijd en hogere kosten. Daarnaast zijn er projecten van derden waar het gebrek aan voortgang bij de initiatiefnemer ligt. Het is aan de initiatiefnemer om de mogelijkheden te benutten. In de praktijk blijkt dat niet altijd eenvoudig. En tot slot zien we dat de wereldwijde schaarste aan grondstoffen naast vertraging ook leidt tot aanzienlijke stijging van de kosten van het bouwmateriaal.

Ook in 2022 is gezamenlijk met onze uitvoeringsdienst FUMO en ketenpartners zoals provincie Fryslân en Wetterskip Fryslân gewerkt aan de kwaliteit van bodem, water en lucht. Dat is gedaan via het instrument van vergunningverlening waarmee voorschriften aan milieubelastende activiteiten zijn verbonden. Ook is toezicht uitgevoerd om te controleren of milieubelastende activiteiten voldoen aan de voorschriften ter bescherming van de kwaliteit van bodem, water en lucht. Daarnaast is bij vele verschillende projecten en initiatieven in de fysieke leefomgeving geadviseerd over ofwel het aanpassen van het project/initiatief in verband met de heersende kwaliteit van bodem, water of lucht ofwel het verbeteren van de heersende kwaliteit van bodem, water en lucht om het project en initiatieven mogelijk te maken.