4. Leefbaarheid en onderwijs

4.3 Onderwijs

In de Programmabegroting 2022 vindt u een toelichting op onderstaande doelstellingen.

Basisonderwijs
In 2022 is het uitvoeringsplan Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) 2022-2023 vastgesteld. Dit is een uitwerking van het in 2021 afgesloten convenant VVE. Gezamenlijk met de kinderopvang en scholen primair onderwijs werken we aan de vier doelstellingen rond VVE: ouderbetrokkenheid, bereik doelgroepkinderen, doorgaande leerlijn en kwaliteitsverbetering. Naast een budget voor de wettelijke taken, zet de gemeente extra middelen in op deze thema's. Het primair onderwijs heeft met name ingezet op de doorlopende leerlijn voor kinderen met een taalachterstand. In samenwerking met ketenpartners zijn extra activiteiten aangeboden voor deze doelgroep.

In mei 2022 heeft het college ingestemd met de Subsidieregeling Peuterwerk en Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) gemeente De Fryske Marren. De regeling sluit aan op de huidige wet- en regelgeving. De regeling is vereenvoudigd door vanaf 2023 te werken met uurtarieven en jaarlijks af te rekenen met het daadwerkelijke gebruik en de ontvangen ouderbijdrage. Alle peuters in de Fryske Marren kunnen hun vaardigheden optimaal ontplooien en zich voorbereiden op het basisonderwijs.

Onderwijsachterstanden
Op voorschoolse voorzieningen met voorschoolse educatie zijn vanaf 2022 HBO pedagogisch beleidsmedewerkers aangesteld. Daarnaast is gewerkt aan het opzetten van Taalnetwerken en het versterken van de opvang van peuters die woonachtig zijn op het AZC in Balk. De monitor van de GGD Fryslân is in 2021 geïmplementeerd en ook in 2022 toegepast. Hierdoor hebben we inzicht in hoeveel geïndiceerde kinderen daadwerkelijk gebruik maken van VVE en kan hier tijdig op worden bijgestuurd.

Vervoer bewegingsonderwijs
De gemeente heeft een wettelijke taak om accommodaties voor bewegingsonderwijs voor het primair onderwijs beschikbaar te stellen. In gemeente De Fryske Marren is de afstand tot de sportaccommodatie vastgesteld op twee kilometer. Als er geen mogelijkheden zijn om binnen de gestelde afstand een sportaccommodatie te gebruiken, verzorgt de gemeente het vervoer tussen de accommodatie en de basisschool.

Vervoerder ITS-Reizen heeft de aanbesteding doelgroepenvervoer bewegingsonderwijs gegund gekregen. Per augustus 2022 is de overeenkomst ingegaan. Deze wordt voor in ieder geval de komende vijf jaar uitgevoerd door ITS-Reizen met een uitloop naar maximaal zeven jaar.

Onderwijshuisvesting
De gemeente heeft voor de komende jaren een grote opgave op gebied van onderwijshuisvesting. Veel schoolgebouwen zijn 40 jaar of ouder en toe aan renovatie of nieuwbouw. Samen met de schoolbesturen is daarom een Integraal Huisvestingsplan (IHP) 2016-2024 opgesteld. Vanaf 2020 is in de begroting een structureel budget beschikbaar voor onderwijshuisvesting. Eind 2022 is een procesplan geschreven voor het ontwikkelen van een nieuw IHP. In 2023 wordt het IHP ontwikkeld, zodat eind 2023/begin 2024 het nieuwe IHP voorgelegd wordt aan de gemeenteraad.

Uitvoering huisvestingsprogramma 2022
De uitvoering van de renovatie van basisschool de Toekomst in Bakhuizen is uitgesteld naar zomer 2023. De gewenste start van de uitvoering stond gepland in de zomervakantie 2022. Door een tegenvallende aanbesteding en langere levertijden van materialen kon de uitvoering niet volgens planning verlopen en is besloten om de renovatie een jaar uit te stellen. Daarnaast is de bouwvoorbereiding van vervangende nieuwbouw van het Zuyderzee Lyceum afgerond. Het definitieve bouwplan en de begroting is vastgesteld.

Tot slot zijn de twee basisscholen in Sint Nicolaasga bezig met de ontwikkeling van één nieuw schoolgebouw. Het eerste deel van de bouwvoorbereiding is afgerond. Ook is de positionering van de nieuwbouw binnen het plangebied op de huidige voetbalvelden vastgesteld.

Subsidie ventilatie in scholen
Er is een specifieke uitkering ventilatie in scholen (SUVIS) subsidie aangevraagd voor De Schakel in Rotsterhaule en CSG Bogerman in Balk om aanpassingen in de ventilatie en luchtklimaat te doen. De aanpassingen aan CSG Bogerman zijn inmiddels afgerond. Vanwege de hoge eigen financiering (70%) heeft het schoolbestuur ervoor gekozen om de aanpassingen aan De Schakel (nog) niet uit te voeren. Hierdoor voldoet het schoolbestuur niet aan de voorwaarden van de SUVIS-subsidie. De uitvoering moet namelijk in 2022 plaatsvinden. Het gevolg is dat de ontvangen subsidie terugbetaald moet worden.

Aanvragen voor programma 2023
Er zijn dit jaar zes aanvragen voor een voorziening onderwijshuisvesting ingediend. Wij hebben deze in het najaar van 2022 inhoudelijk beoordeeld. Via het proces van de begroting is aan de raad een financiële afweging gevraagd.

Leerplicht
Regionaal programma voortijdig schoolverlaten
Gemeenten en scholen hebben de wettelijke taak een regionaal programma op te stellen en uit te voeren ter voorkoming en bestrijding van voortijdig schoolverlaten van jongeren tussen 12 en 23 jaar. Deze regionale programma’s worden structureel vanuit de rijksoverheid gefinancierd. Het betreft hier de Regionaal Meld en Coördinatie punt.

Iedere jongere een startkwalificatie
In dit programma zijn het voorkomen van schooluitval en de begeleiding van kwetsbare jongeren opnieuw de speerpunten. Het uitgangspunt van het kabinet voor de vervolgaanpak is dat jongeren op school zitten, een baan hebben of een traject van leren en werken volgen. Waar nodig krijgen jongeren in combinatie hiermee een zorgaanbod. Het doel is dat zoveel mogelijk jongeren een diploma halen op minimaal het niveau van een startkwalificatie.

Toename signalen zorgleerlingen en inzet maatwerk
Ook binnen de gemeente De Fryske Marren is in 2022 de impact van corona voor jongeren niet onopgemerkt gebleven. Doordat jongeren meer naar school gingen dan vorig schooljaar vielen de problemen eerder op. Hierdoor zijn er in vergelijking met vorig jaar meer jongeren door scholen aangemeld waarbij men zorgen had over de ontwikkelingen op school als in de thuissituatie. Veel casussen zijn in samenwerking met het sociaal wijkteam jeugd opgepakt om gezamenlijk een plan van aanpak op te stellen. Daarnaast heeft een aantal leerlingen het afgelopen jaar via leerplicht een maatwerkvoorziening gehad in de vorm van individuele coaching. Deze leerlingen zijn begeleid om te voorkomen dat ze langdurig thuis komen te zitten of voortijdig het onderwijs verlaten.